... ...

Pełna i wiarygodna informacja jest podstawą do podejmowania wielu decyzji zarówno w życiu prywatnym, jak i biznesowym. Jednak jej pozyskanie może stanowić nie lada wyzwanie zwłaszcza bez pomysłu, gdzie szukać potrzebnych danych. Doskonałą i dostępną na wyciągniecie ręki metodą jest OSINT, czyli tzw. biały wywiad, który pozwala gromadzić informacje bez łamania prawa. Jak się za to zabrać i o co w tym chodzi? Próbować działać samodzielnie, czy lepiej zlecić to profesjonalistom? 

OSINT co to?

Akronim powstały od „open source intelligence”, czyli OSINT, to praktyka zbierania istotnych informacji z publicznie dostępnych źródeł. Jest to forma legalnego i zgodnego z prawem docierania do danych i niezwykle skuteczne narzędzie, które może służyć do prześwietlania osób, organizacji, sytuacji, rzeczy czy też państw. Należy jednak pamiętać, że znajdowanie wrażliwych informacji w ogólnodostępnych źródłach nie jest zabronione w przeciwieństwie do ich udostępniania. W OSINT istotne są umiejętności identyfikacji i zrozumienia – otwarte źródła stanowią kopalnię łatwo dostępnych danych, do których trzeba dotrzeć. W następnej kolejności należy zgromadzić potrzebne informacje i przeanalizować je pod kątem użyteczności.

Biały wywiad przykład

Szerokie zastosowanie białego wywiadu doceniają osoby, które mają potrzebę zdobycia lub potwierdzenia posiadanej informacji. W życiu prywatnym ta metoda może być wykorzystywana, nawet nieświadomie, przy sprawdzaniu w wyszukiwarce nieznanych numerów czy podejrzanych nadawców mailowych. Przychodzące połączenie, niepokojące wiadomości SMS, dziwne maile mogą zostać zweryfikowane w bardzo krótkim czasie, dostarczając jasną odpowiedź, czy skontaktować się z nadawcą, czy go zignorować. W kontekście biznesowym wywiad ze źródeł otwartych (np. mediów społecznościowych, stron internetowych, środków masowego przekazu, ogólnodostępnych baz danych) obejmuje działania, tj.: monitoring konkurencji, badanie trendów rynkowych, sprawdzanie pracowników, pozyskiwanie informacji o partnerach biznesowych czy kontrahentach. 

OSINT

W ten sposób możliwe jest odkrywanie zagrożeń, zapobieganie stratom i zmniejszanie ryzyka przy zarządzaniu. Przeprowadzenie białego wywiadu można zlecić do biura detektywistycznego. Specjaliści wiedzą, jak profesjonalnie i bezpiecznie korzystać z tej metody przy dostarczaniu wartościowych materiałów. 

Korzyści płynące z wykorzystania OSINT i Białego wywiadu

Wiele firm wykorzystuje biały wywiad w codziennej pracy. Specjaliści ds. bezpieczeństwa, śledczy, urzędnicy, agenci wywiadu, komornicy, a nawet headhunterzy działają dzięki temu skuteczniej. Za stosowaniem rozwiązań OSINT przemawiają szybkość i łatwość pozyskania informacji. Rewolucja cyfrowa i dynamiczny rozwój technologii zwiększyły ilość publicznie dostępnych danych i ułatwiły dostęp do nich. Ogrom informacji udostępnianych w sieci przez użytkowników sprawia, że wystarczy przeszukać Internet, aby uzyskać szerokie, różnorodne i przejrzyste informacje dotyczące np. konkretnych osób, konkurencji, rynku, czy pracowników. 

Otwarte źródła mogą stanowić ważny element śledztwa. Prywatny detektyw przy zastosowaniu rozwiązań OSINT dociera do istotnych dowodów, których wiarygodność potrafi odpowiednio ocenić. Specjalista dzięki białemu wywiadowi może identyfikować zagrożenia, gromadzić dowody, wykrywać oszustwa, czy wyłapywać trendy, co pozwala na zagłębienie w nielegalne działania przy zachowaniu zgodności z prawem bądź zdobycie potwierdzenia dodatkowymi faktami. 

Narzędzia i techniki stosowane w OSINT

Skuteczne wykorzystanie OSINT wymaga znajomości konkretnych narzędzi i źródeł informacji. Możliwości dotarcia do danych są praktycznie nieograniczone:

  • wyszukiwarki internetowe pozwalają np. na wyszukanie konkretnej frazy i znalezienie podobnych obrazów, które efektywnie doprowadzają do wielu różnych informacji,
  • media społecznościowe to ogromne zasoby informacji, które użytkownicy udostępniają dobrowolnie, dotyczących powiązań między osobami, zainteresowań, ulubionych miejsc, wyjazdów, pracy, itd., 
  • strony szkół i uczelni są cennym źródłem materiałów w postaci wpisów i zdjęć z metadanymi, które zawierają dużą ilość informacji choćby o dacie i miejscu wykonania fotografii,
  • strony urzędów i biuletyn informacji publicznej (BIP) zamieszczają dane o zatrudnieniu, przetargach, ofertach pracy itp.,
  • mapy i zdjęcia satelitarne pozwalają na ustalenie lokalizacji konkretnych miejsc,
  • portale z informacjami o pojazdach umożliwiają dostęp do numeru VIN i szczegółowej ich historii.
Biały wywiad

Można korzystać także z forów internetowych, ogólnodostępnych baz danych, giełd wierzytelności długów, doniesień medialnych, notowań giełdowych, danych o przetargach publicznych oraz konkursach na stanowiska publiczne i wielu innych źródeł. Dostępne są także aplikacje do śledzenia ruchu statków powietrznych czy pływających, a także kątów padania światła w poszczególnych lokalizacjach geograficznych takich jak: Yandex, Flightradar.24 czy Mapillary. Jest wiele przystępnych technik dla każdego, kto ma dostęp do Internetu. Wystarczy zaawansowane wyszukiwanie w wyszukiwarce, konto w mediach społecznościowych, wykorzystanie map i obrazów satelitarnych, aby uzyskać konkretne informacje o osobach, firmach, wydarzeniach, trendach, miejscach, trasach, czy strukturach budynków. Dla bardziej zaawansowanych osób, w tym detektywów, pomocne będą również specjalistyczne narzędzia do automatyzacji i strukturyzacji, które umożliwiają np.: identyfikowanie powiązań między danymi pozyskanymi z różnych źródeł (ustalenie relacji między osobami, grupami, witrynami internetowymi, firmami). Wiedza na temat technik OSINT może pomóc w ochronie prywatności w sieci, sprawdzaniu wiarygodności informacji, czy prowadzeniu badań rynku. 

Etyka i legalność w OSINT i Białego wywiadu

Bardzo ważne jest działanie zgodne z zasadami etycznymi i prawnymi, które regulują aspekty tj. zbieranie informacji i możliwości ich używania. Etyka w OSINT odnosi się do sposobów wykorzystywania dostępnych informacji – wszystkie działania powinny być transparentne i odpowiedzialne. Nieodłącznym elementem jest poszanowanie prywatności, poufności i danych osobowych innych osób. Przeprowadzając biały wywiad, należy zbierać i wykorzystywać wyłącznie niezbędne informacje oraz chronić dane i ich źródła. W białym wywiadzie wykorzystywane są jawne i uczciwe metody pozyskiwania informacji, wykluczające przełamywanie zabezpieczeń i inne niemoralne zabiegi charakteryzujące szpiegostwo. OSINT nie pociąga za sobą konsekwencji prawnych, dlatego określenie „biały wywiad” słusznie sugeruje przejrzystość i legalność działań. 

Jak zacząć przygodę z OSINT?

Rozpoczęcie przygody z OSINT wymaga cierpliwości i gotowości do nauki. Sukces w tej dziedzinie można osiągnąć nie tylko dzięki znajomości narzędzi, ale przede wszystkim dzięki umiejętnościom krytycznego myślenia oraz etycznego podejścia do pozyskiwanych informacji. 

Na starcie warto zapoznać się z podstawami, które można znaleźć w kursach, szkoleniach, webinarach, książkach czy też blogach o tematyce OSINT. Edukacja i pogłębianie wiedzy w tym zakresie pozwoli na zweryfikowanie swoich oczekiwań i chęci do dalszego odkrywania tajemnic ukrytych w otwartych źródłach. Pomocne będzie także poznawanie narzędzi i aplikacji wspierających pracę i umiejętność dobierania tych, które najlepiej będą odpowiadać na konkretne potrzeby. Niezmiernie ważnym etapem jest praktyka – na przykładzie niezbyt rozbudowanego projektu można zacząć stawiać pierwsze samodzielne kroki. Wystarczy wybrać interesujący temat i spróbować zebrać jak najwięcej informacji, wykorzystując tylko publicznie dostępne źródła. Warto pamiętać, że OSINT to nie tylko techniki, czy narzędzia, ale również cała społeczność. Dołączając np. do grup tematycznych, można wymieniać doświadczenia i wiedzę, a także na wzajemnie się wspierać.

OSINT

Podsumowanie: Dlaczego warto znać i stosować OSINT czy Biały wywiad?

OSINT to dziedzina z ogromnym potencjałem, która wiąże się z poważnymi wyzwaniami etycznymi. Warto jednak pamiętać, że biały wywiad umożliwia legalny dostęp do danych. Właśnie dlatego jest to potężne narzędzie z wieloma praktycznymi zastosowaniami, z których bezpiecznie i efektywnie może korzystać każdy. Narzędzia i techniki umożliwiają zrozumienie wielu zagadnień dzięki analizie dostępnych publicznie danych. OSINT może przynieść korzyści w wielu aspektach życia, jednak najważniejszym z nich jest bezpieczeństwo. Warto wiedzieć, że tego rodzaju działania mogą zostać skierowane przeciwko każdemu, dlatego dobrym pomysłem może być analiza własnych danych dostępnych publicznie. 

OSINT w ramach pracy detektywa pozwala na zbieranie cennych dowodów w różnych sprawach (np. ściganie przestępstw internetowych skierowanych przeciwko dzieciom, udowadnianie zdrady małżeńskiej). Kluczowym elementem jest ocena rzetelności danych pozyskanych ze źródeł otwartych. Należyta staranność i umiejętność weryfikacji informacji umożliwiają docieranie do materiałów i gromadzenie ich w sposób odpowiedni do wykorzystania w trakcie postępowania sądowego.